MI HLU KALTA KHA – C. Zonunmawia, Hnahthial

Kum 2011, August ni 31 khan SEDAL  buatsaih ‘Leng Lal Saihnuna hla leh a chanchin zirchianna’  seminar ka va chhim ve a, chumi tum chuan hunrem chang, awl lai chuhin Thinglenbuang chungchang a rawn sawi a. Thinglenbuang tih hi hla thu-a thing sawinan an hmang mai nge, thing awm ve reng ? tih sawiho tur a rawn thet a; ka bengverh zawng tak a ni a, khata tang khan amah chu ka chhinchhiah ran mai. Chu chu Pu V.L.Ruala ka hmuh leh ka hriat vawi khatna a ni.

A thu leh hla leh a thil chik peihna chuan min hneh hle a, Hnahthiala ka  haw hnuah a biak pawhna ngaihtuahin Serchhipa Sedal hruaitu pakhat ka va pun a, ani’n Pu Ruala biak pawh theihna chu min lo hrilhin, ka va be pawp ta a, ral atang chuan kan inkawm ngeih ta hle. Ka thil hriat lohte va zawtin ralkhatah phone-in kan inbe vau vau thin. Hun reife hnuah Chhiahtlanga  zinpahin ka va zawngchhuak a, tum hnih ka tlawh. Kha mi tum kha kan inhmuh tawpna a lo ni ta reng mai.

A damloh thu a chhungte hnen atanga ka hriat ve chuan a lo chau tawh hle a, a natna khirh tak avanga a boral thu te ka hre leh ta zel a. A pawi ka ti a, ka ui em em a ni. A kum zahve pawh tling lo mah ila, thu leh hla avangin thian inkawm rual ang maiin kan inkawm a, tunlai tawng takin kan inhriat tirh atangin ‘kan in-ei’ nghal a, nuhoin mi an rela tui titaka an lem duak duak thin ang hian kan inlem duak duak a ni ber. Ka ngaisang a, ka ngaihlu a, a lo boral takah phei chuan a puala vawikhat tal thuziah hi ka tihve tur niin ka hria, he thu ka ziak pawh hi ka inthiam lo lem lo.

Sawi tak ang khan thil chikmi a ni a, a lehkhabu Zo hnam dan deh tih hi a bengvarthlak hle. Mi tam zawk chuan thil hi a to bul lam te kan lo ngaihtuah lem lova, heng, ‘Thla arkai den zan’ tih lo chhuahna a sawifiah te hi a tha hle mai. Thil dang tha tak tak pawh sawi tur a tam. A lehkhabu thlirna ziaktu Pu Lalhmangaiha Chawngthu ziah paragraph pakhat thu hian he lehkhabu that leh hlutna chu a tarlang thei awm e, tihian a ziak- “Mizotawng kan hriat lar em em, mahse a tobul kan hriat loh tam tak a sawifiah a, entirnan, Chimlei leh Chhimlei, Bel ruat, Chibai, Bengtla lo, Chawngkhum dan tlang huat loh, Fatu leh Tufa, Man leh mual, Fasuar, Fangrawng aw, Thlahleinga zan tihte hi kan unau Pawih tawng an ni a, a awmzia a hrilhfiah vek bawk a, a bengvarthlakin a ngaihnawm hle a ni.”

Sawi hmaih theih hauh loh chu a in rala tlang pakhat, Tarpi tlang atanga Ni lo chhuahdan, kum 2002 atanga kum 2007 thleng mai a lo chhinchhiah thlap mai te hi a ropui a, local TV channela an kawmna ho pawh a cassette hawnin ngun takin ka lo thlir ve a, a ropuina tam tak sawitur awm zingah a lehkhabu ‘Zo hnam dan deh’-in a thlen thuizia leh mithiam Dr. Laltluangliana Khiangte meuhin a hun kiana lecture pe tura a sawm kha a lo ni a,  ngaihsan tur leh ngaihsan tlak pawh a lo ni e.

Thuziak hi a har a, lehkhabu siam phei chu thil namen a ni lo. Tihtakzeta beiha sual chhuah ngai a ni. Chumi piah lamah thil dang harsatna kawng hrang hrang a la awm thei. A boral khan kum 81 mi a ni a, a lehkhabu siam pahnihte hi kum 2010 leh 2013a a tihchhuah an ni. A lehkhabu hmasa a tihchhuah hian kum 78 a tling tawh tihna a lo ni a, hei ang kumah chuan rinhlelh rual lohin a hriselna te pawh a lo pan tawh ang. A tha a thum ang a, a mitte pawh a fiah tawh lo ngei ang le. Chutiang chunga lehkhabu tha tak tak pahnih a sualchhuak thei hi sawi tam ngai lovin mi nasa a ni tih zep theih a ni lo. A boral thu ka hriat ruala ka rilru kil khat luahtu chu, Pu V.L. Ruala hlutna leh a hlutzia hria hi mi engzat tak awm ang maw tih hi a ni.

Sawi teuh tur a awm a, mahse ka duh tawk ang. Thil pakhat erawh ka la sawi hram dawn. A lehkhabu hnuhnung zawk ‘Arsi hming leh an thawn thu’ tih bu-a arsi hla thunawn ‘thlakhawng lova leng chungnung, siar mawi an ni’ tih ang hian Zoram khawvel thu leh hla mualah na na na chuan Pu V.L. Ruala hi ‘thlakhawng lova leng chungnung, siar mawi a ni’ ka ti, kei chuan.

Editor

C.Lalrochhuanga, New Serchhip, Serchhip - 796181 Mizoram Contact: WhatsApp | Phone Call | Telegram